Anadolu, buğdayın dünyadaki ana vatanı; ancak hibrit tohumların yaygınlaşmasıyla bu kadim mirasın pek çok türü unutulma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Puratos Türkiye’nin başlattığı “Yadigâr Buğdaylar Projesi”, bu gidişata Sivas Kangal’daki Kuşkayası Köyü’nden dur diyor. Bilimsel bir disiplin ve yerel çiftçi emeğiyle yürütülen proje, üçüncü yılında “Zerun” çeşidini ekerek biyoçeşitliliğin korunmasında kritik bir eşiği daha geçiyor.
Bilimin Rehberliğinde Bir Koruma Kalkanı
Projenin en güçlü yönü, sadece bir tarım faaliyeti değil, akademik bir konsorsiyum tarafından yönetiliyor olması. Bilim kurulu; buğdayı sadece bir hammadde olarak değil, besinsel değerinden sosyo-ekonomik etkisine kadar geniş bir perspektifte ele alıyor:
- Tarihsel Değer: Anadolu’nun kaybolmaya yüz tutmuş tohumlarının izini sürmek.
- Besinsel Kalite: Modern buğdaylara göre daha zengin mineral ve düşük glüten profili sunan yerel çeşitlerin analiz edilmesi.
- İklim Dayanıklılığı: Zerun gibi yerel çeşitlerin, yüzyıllardır uyum sağladıkları toprağın kuraklık ve iklim dalgalanmalarına verdiği yanıtın ölçülmesi.
Aktan Ailesi: Kuşaklar Arası Köprü
Projenin başarısındaki en önemli aktör, Sivas’ın tarım kültürünü kuşaklardır yaşatan Aktan Ailesi. Kurumsal bilgi birikimi ile geleneksel çiftçilik tecrübesinin birleşmesi, projenin “sürdürülebilir yerel üretim” modelini somutlaştırıyor. Bu iş birliği, yerel çiftçinin atalık tohumla yeniden barışmasını ve bu üretimin ekonomik bir değere dönüşmesini sağlıyor.
İnovasyon ve Gelenek: Puratos’un Vizyonu
Puratos Türkiye Genel Müdürü Bora Akın’ın belirttiği gibi, Zerun’un üçüncü ekimi bir “öğrenme süreci.” Gıda endüstrisinde inovasyon artık sadece laboratuvarlarda değil, tarladaki genetik çeşitlilikte aranıyor. Puratos, yerel kaynakları inovasyonla birleştirerek; ekmekçilik ve pastacılık sektörüne hem daha sağlıklı hem de hikayesi olan ham maddeler sunmayı hedefliyor.
